Ðề: Công ty cổ phần có được phép giảm vốn điều lệ ?
Vốn điều lệ của công ty cổ phần là tổng giá trị mệnh giá số cổ phần đã phát hành. Số cổ phần đã phát hành là số cổ phần mà các cổ đông đã thanh toán đủ cho công ty. Tại thời điểm đăng ký kinh doanh thành lập doanh nghiệp, vốn điều lệ của công ty cổ phần là tổng giá trị mệnh giá các cổ phần do các cổ đông sáng lập và các cổ đông phổ thông khác đã đăng ký mua và được ghi trong Điều lệ công ty; số cổ phần này phải được thanh toán đủ trong thời hạn 90 ngày, kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Nghị định mới có quy định khác về vốn điều lệ của công ty cổ phần. Theo đó, vốn điều lệ của công ty cổ phải là giá trị của số cổ phần đã phát hành chứ không phải gồm cả giá trị của số cổ phần mà công ty có quyền phát hành. Quy định này nhà làm luật muốn đảm bảo vốn điều lệ là số vốn có thực hoặc sẽ có thực. Tuy nhiên quy định này gây ra thắc mắc là công ty cổ phần sẽ giảm vốn điều lệ như thế nào.
Việc giảm vốn điều lệ Công ty cổ phần không được được quy định trong Luật doanh nghiệp 2005. Tại Điều 15 Nghị định 139/2007/NĐ-CP trước đây quy định: Sau ba năm, kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, nếu số cổ phần được quyền chào bán quy định tại khoản 4 Điều 84 của Luật Doanh nghiệp không được bán hết thì công ty phải đăng ký điều chỉnh giảm số vốn được quyền phát hành ngang bằng với số cổ phần đã phát hành. Tiếp đó tại Nghị định mới khoản 9 Điều 23 quy định: Sau 03 năm, kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, nếu số cổ phần được quyền phát hành quy định tại khoản 4 Điều 84 của Luật Doanh nghiệp không được bán hết, công ty phải đăng ký điều chỉnh giảm số vốn được quyền phát hành ngang bằng với số cổ phần đã phát hành. Công ty cổ phần không được tăng số cổ phần được quyền phát hành khi số cổ phần hiện có chưa được bán hết.
Số cổ phần được quyền phát hành quy định tại khoản 4 Điều 84 Luật Doanh nghiệp là: Số cổ phần được quyền chào bán mà cổ đông sáng lập không đăng ký mua hết.
Như vậy, một mặt Nghị định 102/2010/NĐ-CP quy định vốn điều lệ của công ty cổ phần là tổng giá trị số cổ phần đã phát hành và đã được các cổ đông thanh toán đủ cho công ty. Mặt khác lại cho phép công ty giảm vốn điều lệ khi số cổ phần được quyền chào bán trong 03 năm mà không bán hết. Không thừa nhận vốn điều lệ gồm cả giá trị số cổ phần được quyền chào bán nhưng lại cho phép giảm vốn điều lệ nếu số cổ phần được quyền chào bán không bán được hết.
Câu hỏi đặt ra là khi nào công ty cổ phần được giảm vốn điều lệ, theo tinh thần của Điều 23 Nghị định 102/2010/NĐ-CP thì công ty cổ phần có thể giám vốn điều lệ nhưng điều đó chắc sẽ không bao giờ xảy ra.
