Sau gần một năm bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp, tình trạng lách Luật, trốn đóng xảy ra ở nhiều Doanh nghiệp, trong khi đó sự ràng buộc trách nhiệm giữa Doanh nghiệp và người lao động lại rát mờ nhạt...
Lách Luật bằng mọi "chiêu"
Theo nhận định của các chuyên gia, tình trạng "trốn" đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp đang diễn ra ở hầu hết các Doanh nghiệp. Theo quy định, những lao động được ký hợp đồng từ 12 tháng trở lên thuộc diện bắt buộc phải đóng bảo hiểm thất nghiệp kể từ ngày 1 tháng 1 năm nay, trong đó người lao động phải đóng 1% tiền lương và chủ sử dụng đóng 1%. Tuy nhiên, ở hầu hết các Doanh nghiệp, để lách Luật nhằm trốn đóng khoản này, nhiều chủ Doanh nghiệp chỉ ký hợp đồng thời vụ với người lao động.
Ông Bùi Đình Khương, phó tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, tới thời điểm này chưa tổng kết được số lao động tham gia so với số lượng lao động bắt buộc phải tham gia theo ước tính. Tuy nhiên, có nhiều Doanh nghiệp tới thời điểm này vẫn chưa đóng bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động trong khi thời gian được chậm đóng chỉ được phép đến tháng 7.2009. Cũng theo ông Khương, Điều 27, Bộ Luật Lao động quy định không được ký quá 2 lần hợp đồng xác định thời hạn nhưng Điều 33 Luật này lại cho phép trong quá trình thực hiện hợp đồng các bên có quyền thay đổi nội dung hợp đồng lao động (bao gồm cả thay đổi thời hạn hợp đồng). Đây cũng chính là "kẽ hở" mà nhiều Doanh nghiệp đã vận dụng quy định này để gia hạn hợp đồng, tránh ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn với người lao động, mục đích "né" nộp bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm thất nghiệp. Phần lớn lao động phổ thông đã bị các Doanh nghiệp áp dụng "chiêu" ký hợp đồng ngắn hạn, hợp đồng gia hạn, sau đó mới ký hợp đồng xác định thời hạn. "Luật không cho phép việc liên tục ký hợp đồng ngắn hạn như vậy nhưng do việc thực thi pháp Luật chưa nghiêm nên thực tế này vẫn xảy ra, thậm chí diễn ra công khai. Lại thêm, từ 1.1.2009, chủ sử dụng lao động còn phải đóng thêm hai khoản phí là 1% quỹ lương tiền phí công đoàn và 1% quỹ lương tiền bảo hiểm thất nghiệp. Những khoản phí liên quan đến người lao động này làm gia tăng chi phí đầu vào của Doanh nghiệp. Nên việc Doanh nghiệp trốn đóng, lách Luật là có thật", ông Khương bức xúc.