Sử dụng tỷ giá chung trong tập đoàn để đánh giá lại thế nào cho đúng

[songcham]

Liên quan đến việc dung tỷ giá chung trong tập đoàn, điều 18 thì quy định như vầy:

Điều 18. Tài khoản 131 - Phải thu của khách hàng
1. Nguyên tắc kế toán
1 e)…
Các đơn vị trong tập đoàn được áp dụng chung một tỷ giá do Công ty mẹ quy định (phải đảm bảo sát với tỷ giá giao dịch thực tế) để đánh giá lại các khoản phải thu của khách hàng có gốc ngoại tệ phát sinh từ các giao dịch trong nội bộ tập đoàn.


trong khi đó, điiều 69 thì lại quy định như vầy:

Điều 69. Tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái
1. Quy định chung về tỷ giá hối đoái và chênh lệch tỷ giá hối đoái
1.3 b)...
- Các đơn vị trong tập đoàn được áp dụng chung một tỷ giá do Công ty mẹ quy định (phải đảm bảo sát với tỷ giá giao dịch thực tế) để đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ phát sinh từ các giao dịch nội bộ.

nên thật không rõ là tỷ giá chung có thể được sử dụng cho đánh giá lại các giao dịch trong nội bộ tập đoàn hay các giao dịch nội bộ?

"các giao dịch nội bộ" là giao dịch của doanh nghiệp với đơn vị cấp dưới hoặc giữa các đơn vị cấp dưới trực thuộc doanh nghiệp độc lập trong khi "các giao dịch trong nội bộ tập đoàn" thì bao gồm cả giao dịch thương mại giữa doanh nghiệp với các công ty thành viên, xí nghiệp... là đơn vị có tư cách pháp nhân, hạch toán độc lập. Vì vậy, sử dụng cụm từ khác biệt trong hai điều trên sẽ gây ra mâu thuẫn?

 

[Hien]

Các đơn vị phụ thuộc không có tư cách pháp nhân thì không phải đơn vị báo cáo (phải lập BCTC theo quy định) nên không cần quan tâm đến việc đánh giá lại các khoản mục vào cuối kỳ.

Theo mình hiểu cụm từ "giao dịch nội bộ" trên được hiểu là giao dịch giữa các đơn vị trong nội bộ tập đoàn, các giao dịch của các đơn vị báo cáo (có tư cách pháp nhân, hạch toán độc lập).

 

[songcham]

Các đơn vị phụ thuộc không có tư cách pháp nhân thì không phải đơn vị báo cáo (phải lập BCTC theo quy định) nên không cần quan tâm đến việc đánh giá lại các khoản mục vào cuối kỳ.

Các đơn vị phụ thuộc không cần quan tâm nhưng công ty mẹ không thể "ngó lơ", vậy họ nên sử dụng tỷ giá chung chỉ cho các giao dịch nội bộ hay cả các giao dịch thương mại với các thành viên hạch toán độc lập?
Có lẽ thông tư nên sử dụng cụm từ khác nhau cho cùng khái niệm thì tốt hơn nhỉ.

 

[Hien]

Các đơn vị phụ thuộc không cần quan tâm nhưng công ty mẹ không thể "ngó lơ", vậy họ nên sử dụng tỷ giá chung chỉ cho các giao dịch nội bộ hay cả các giao dịch thương mại với các thành viên hạch toán độc lập?
Có lẽ thông tư nên sử dụng cụm từ khác nhau cho cùng khái niệm thì tốt hơn nhỉ.

Quy định trong chế độ kế toán mang tính pháp lý chỉ bắt buộc đối với các đơn vị báo cáo.

Với các đơn vị phụ thuộc không phải lập báo cáo tài chính độc lập mà chỉ công ty mẹ lập, do đó chế độ kế toán không cần quy định về tỷ giá ĐỂ ĐÁNH GIÁ LẠI CÁC KHOẢN MỤC TIỀN TỆ giữa công ty và các đơn vị phụ thuộc không có tư cách pháp nhân, VÌ NÓ KHÔNG CÓ TRÊN BÁO CÁO TÀI CHÍNH BẮT BUỘC.

Trường hợp công ty có phân cấp cho đơn vị phụ thuộc lập báo cáo tài chính thì đương nhiên là phải sử dụng cùng một tỷ giá để đánh giá các khoản mục tiền tệ để phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính tổng hợp.

Với công ty mẹ và các công ty con trong tập đoàn thì việc quy định dùng 1 tỷ giá để đánh giá lại các khoản mục tiền tệ thì sẽ thuận tiện cho việc hợp nhất hơn. Nếu công ty mẹ và các công ty con sử dụng các tỷ giá khác nhau thì khi hợp nhất BCTC lại phải quy đổi về chung 1 tỷ giá.

 

[songcham]

Với công ty mẹ (là đơn vị phải lập BCTC) thì có thể vừa có giao dịch nội bộ, vừa có các giao dịch thương mại với các công ty thành viên. Các công ty thành viên hạch toán độc lập, có thể không có giao dịch nội bộ nhưng có các giao dịch thương mại với nhau. Lúc này, họ sẽ cảm thấy lúng túng.

 

[Hien]

Với công ty mẹ (là đơn vị phải lập BCTC) thì có thể vừa có giao dịch nội bộ, vừa có các giao dịch thương mại với các công ty thành viên. Các công ty thành viên hạch toán độc lập, có thể không có giao dịch nội bộ nhưng có các giao dịch thương mại với nhau. Lúc này, họ sẽ cảm thấy lúng túng.

Theo mình thuật ngữ "giao dịch nội bộ" trong TT 200 ở đoạn này được hiểu là tất cả các giao dịch (kể cả đầu tư, cho vay, mua bán) giữa các công ty trong cùng một tập đoàn.

Tất cả các khoản mục tiền tệ có số dư cuối kỳ cần phải đánh giá lại theo tỷ giá cuối kỳ. Nếu công ty mẹ quy định 1 tỷ giá thống nhất thì việc hợp nhất sẽ nhàn hơn.

 

[songcham]

Theo mình thì tinh thần của thông tư là theo hướng như bạn nói. Vấn đề là thông tư dùng cụm từ "giao dịch nội bộ" ở đây rất phiền phức. Nó không đảm bảo là mình hiểu đúng để có thể "tự tin làm đúng". Khái niệm "các giao dịch nội bộ" hẹp hơn nhiều so với "các giao dịch trong nội bộ" nên sẽ gây lúng túng khi áp dụng. Nếu bạn xem các bản dịch Anh ngữ cho thông tư 200 thì sẽ thấy dịch giả cũng phải dùng các cụm từ tiếng Anh khác nhau tương thích chứ cũng "chẳng đủ tự tin" dùng cùng khái niệm.

 

[Hien]

Theo mình thì tinh thần của thông tư là theo hướng như bạn nói. Vấn đề là thông tư dùng cụm từ "giao dịch nội bộ" ở đây rất phiền phức. Nó không đảm bảo là mình hiểu đúng để có thể "tự tin làm đúng". Khái niệm "các giao dịch nội bộ" hẹp hơn nhiều so với "các giao dịch trong nội bộ" nên sẽ gây lúng túng khi áp dụng. Nếu bạn xem các bản dịch Anh ngữ cho thông tư 200 thì sẽ thấy dịch giả cũng phải dùng các cụm từ tiếng Anh khác nhau tương thích chứ cũng "chẳng đủ tự tin" dùng cùng khái niệm.

Mình không biết bản dịch tiếng Anh mà bạn nói đến có phải do Bộ Tài chính phát hành không nhưng mình xem một bản tiếng Anh (trên Danketoan.com) thì thấy dịch quá chuối, có vẻ người dịch sử dụng máy dịch hơn là người có chuyên môn sâu về kế toán dịch.

Nếu là người có chuyên môn sâu về kế toán dịch thì phải hiểu trong tình huống trên thì đều là giao dịch trong nội bộ tập đoàn: Chẳng ai dịch là giao dịch nội bộ tập đoàn là internal group (phải dịch là Intra-Entity Transactions hay Intercompany Transactions), với lại chẳng ai lại dịch các giao dịch nội bộ là insider trading cả.

 

[songcham]

Phải thông cảm là bản thân cái văn bản tiếng Việt chỗ ấy đã "chuối" rồi. Một văn bản mang tính ứng dụng sâu rộng như thế mà sử dụng khái niệm không đồng nhất. Ta cũng không đòi hỏi đối tượng sâu rộng nhất đọc thông tư là những người có chuyên môn sâu về kế toán phải không.

 

[Hien]

Theo mình cụm từ "giao dịch nội bộ" và "giao dịch trong nội bộ tập đoàn" trong các tình huống này có thể dùng lẫn nhau và tất cả những người làm hợp nhất đều hiểu. Người làm hợp nhất là những người có chuyên môn sâu về kế toán chứ không phải bất kỳ ai chưa có hiểu biết và kinh nghiệm mà làm hợp nhất một cách độc lập được.

Mình không phải là nhân viên của BTC và cũng không bênh gì BTC, và chính trong TT 200 cũng còn nhiều hạt sạn khác. Tuy nhiên với vấn đề trên thì khá rõ ràng và không có gì vướng mắc trong áp dụng cả. Khi hợp nhất báo cáo tài chính thì đương nhiên các khoản mục tiền tệ trong cùng một tập đoàn phải quy đổi chung về môt tỷ giá để hợp nhất.

Bản tiếng Anh kia người dịch không có chuyên môn về kế toán hoặc không hiểu gì về kế toán hợp nhất nên mới dịch kiểu củ chuối như vậy.