Với bất cứ 1 DN nào thì chi phí tiền lương và các khoản liên quan đến lương luôn là 1 khoản chi phí mà được các chủ DN cân đo, đong, đếm rất kỹ lưỡng, đặc biệt hơn là người làm kế toán phải tư vấn cho sếp để đưa ra đc mức lương, thưởng, phụ cấp hợp lý (là chi phí hợp lý mà ko phải đóng bảo hiểm nhiều). Mới đây, quyết định số 959/QĐ-BHXH có hiệu lực từ ngày 01/12/2015 và QĐ này đang làm cho rất nhiều người phải lúng túng khi sang 01/01/2016 về phần lương thưởng và phụ cấp phải đóng bảo hiểm. Mình cũng đã nhận đc 1 số câu hỏi về vấn đề này nên mình làm chủ đề này để giải đáp những cái cơ bản giúp bạn có cách hiểu qua + văn bản hướng dẫn đang có hiệu lực => bạn sẽ tự xây dựng thang bảng lương, thưởng và phụ cấp sao cho hợp lý (dĩ nhiên là 1 cách cơ bản thôi nhé, vì văn bản pháp luật chưa có sự đồng nhất, hướng dẫn rõ ràng nên bạn là ng dám làm thì có thể sẽ tăng đc chi phí hợp lý mà ko phải nộp thêm bảo hiểm hoặc bạn cũng sẽ là người giúp DN mình nộp nhiều tiền bảo hiểm hơn cho người lao động mà lại chẳng tăng đc khoản chi phí hợp lý), riêng mình thì rất thích kiểu văn bản mập mờ ko rõ ràng như hiện nay, nếu bạn là người tư duy nhạy bén thì bạn có thể hiểu văn bản và làm theo cách có lợi cho mình (theo như ngôn ngữ mà luật sư hay dùng là " lách luật" và dĩ nhiên là việc "lách luật" này là có cơ sở, có lý luận của người làm và nó đc giải thích theo chiều hướng hợp lý (cả lý lẫn tình nhé), ngoài ra còn 1 yếu tố rất quan trọng mà mình luôn đề cập là quan hệ của bạn với người ta như thế nào 
Mình bắt đầu đi vào phần thảo luận. Đầu tiên xin đc trích điều 6 quyết định số 959/QĐ-BHXH:
Điều 6. Tiền Iương tháng đóng BHXH bắt buộc
1. Tiền lương do Nhà nước quy định
1.1. Người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định thì tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc là tiền lương theo ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề (nếu có). Tiền lương này tính trên mức lương cơ sở.
Tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại Điểm này bao gồm cả hệ số chênh lệch bảo lưu theo quy định của pháp luật về tiền lương.
1.2. Người lao động quy định tại Điểm 1.6, Khoản 1 Điều 4 thì tiền lương tháng đóng BHXH là mức lương cơ sở.
2. Tiền lương do đơn vị quyết định
2.1. Người lao động thực hiện chế độ tiền lương do đơn vị quyết định thì tiền lương tháng đóng BHXH là tiền lương ghi trong HĐLĐ.
Từ 01/01/2016, tiền lương tháng đóng BHXH là mức lương và phụ cấp lương theo quy định của pháp luật lao động.
Từ ngày 01/01/2018 trở đi, tiền lương tháng đóng BHXH là mức lương,phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật lao động.
2.2. Mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại Khoản nàykhông thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng.
Người lao động đã qua học nghề (kể cả lao động do doanh nghiệp dạynghề) thì tiền lương đóng BHXH bắt buộc phải cao hơn ít nhất 7% so với mứclương tối thiểu vùng, nếu làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặcbiệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thì cộng thêm 5%.
3. Mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại Điều này màcao hơn 20 tháng lương cơ sở thì mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộcbằng 20 tháng lương cơ sở.
Mình chỉ dám bàn luận về năm 2016 đến hết năm 2017 thôi nhé, vì văn bản pháp luật thì ngày nào cũng có, chẳng biết chừng ngày mai lại có 1 cái quyết định thay cái quyết định này thì lại đau đầu. Vậy là từ 01/01/2016 tiền lg tháng đóng bảo hiểm là mức lương ghi trên HĐLĐ + phụ cấp lương theo quy định của pháp luật. Cái chú ý ở đây là:
+ Tiền lương trên HĐLĐ: Cái này thì do sếp quyết định và ký hợp đồng với NLĐ, được thể hiện trên hợp đồng LĐ. (Chi tiết xem Khoản 1 và Khoản 2 Điều 21 Nghị định số 05/2015/NĐ-CP, Điều 93 của Bộ luật Lao động và Điều 7, Khoản 2 Điều 10 Nghị định số 49/2013/NĐ-CP
+ Phụ cấp lương theo quy định: Trích thông tư số 23/2015/blđtbxh:
Phụ cấp lương là khoản tiền bù đắp các yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ trong mức lương theo công việc hoặc chức danh của thang lương, bảng lương, cụ thể:
- Bù đắp yếu tố điều kiện lao động, bao gồm công việc có yếu tố nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Bù đắp yếu tố tính chất phức tạp công việc, như công việc đòi hỏi thời gian đào tạo, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trách nhiệm cao, có ảnh hưởng đến các công việc khác, yêu cầu về thâm niên và kinh nghiệm, kỹ năng làm việc, giao tiếp, sự phối hợp trong quá trình làm việc của người lao động.
- Bù đắp các yếu tố điều kiện sinh hoạt, như công việc thực hiện ở vùng xa xôi, hẻo lánh, có nhiều khó khăn và khí hậu khắc nghiệt, vùng có giá cả sinh hoạt đắt đỏ, khó khăn về nhà ở, công việc người lao động phải thường xuyên thay đổi địa điểm làm việc, nơi ở và các yếu tố khác làm cho điều kiện sinh hoạt của người lao động không thuận lợi khi thực hiện công việc.
- Bù đắp các yếu tố để thu hút lao động, như khuyến khích người lao động đến làm việc ở vùng kinh tế mới, thị trường mới mở; nghề, công việc kém hấp dẫn, cung ứng của thị trường lao động còn hạn chế; khuyến khích người lao động làm việc có năng suất lao động, chất lượng công việc cao hơn hoặc đáp ứng tiến độ công việc được giao.
Bàn luận về phụ cấp theo lương 1 chút: Quan điểm riêng của mình, như các bạn đã xem các khoản trên đc coi là phụ cấp bị tính vào nộp BH năm 2016 + 2017. Dường như mình để ý đa phần các DN có các phụ cấp sau: Phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp thâm niên, phụ cấp chức vụ, phụ cấp ăn trưa, phụ cấp xăng xe, phụ cấp điện thoại...... Đó là các phụ cấp hay xuất hiện trên bảng lương, tất nhiên là các bạn còn phụ cấp gì nữa thì tùy. Và như vậy, Phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp thâm niên, phụ cấp chức vụ là các khoản phụ cấp bị tính vào nộp bảo hiểm, còn phụ cấp ăn trưa, phụ cấp xăng xe, phụ cấp điện thoại bị tính vào đâu? Xin trả lời là ngoài phụ cấp ăn trưa thì 2 phụ cấp kia được coi là khoản bổ sung khác. Mà các khoản bổ sung khác thì đến năm 2018 mới bị tính vào phải nộp bảo hiểm, các khoản phụ cấp này cũng nên đc thể hiện trên HĐLĐ ko thì trên quyết định, thỏa ước LĐ, quy chế .... Trích điểm c khoản 1 điều 3 thông tư 23/2015/tt-btc:
c) Các khoản bổ sung khác là khoản tiền ngoài mức lương, phụ cấp lương và có liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong hợp đồng lao động. Các khoản bổ sung khác không bao gồm: Tiền thưởng theo quy định tại Điều 103 của Bộ luật Lao động; tiền ăn giữa ca; các khoản hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, người lao động có người thân kết hôn, sinh nhật của người lao động, trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác không liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong hợp đồng lao động.
Trích điều 103 bộ luật lao động 2012:
1. Tiền thưởng là khoản tiền mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm và mức độ hoàn thành công việc của người lao động.
2. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở
- Có 1 điểm cần chú ý là các khoản bổ sung khác ko bao gồm kia là hầu hết các khoản phát sinh ko thường xuyên tính cho 1 NLĐ (trừ mấy khoản hỗ trợ, trợ cấp khác, nhưng mấy khoản này là gì thì dường như ng viết văn bản cũng chỉ thêm mấy chữ này vào để có thêm chứ cũng chưa chắc khoản khác là khoản gì). Nhưng đc cái là khoản ko bao gồm này ko bị tính vào nộp bảo hiểm nên các bạn ko nên bỏ lỡ mà vẽ nó ra nhé, vừa thêm đc chi phí vừa giúp ng lao động phần nào hoặc cũng có thể là thêm đc chi phí mà chẳng giúp đc ng lao động thêm gì.
- Quy chế thưởng và tiền thưởng: Cái này thì các doanh nghiệp tận dụng đc nè, vì cái quy chế kia là của nhà trồng ra đc nên ko cần phải nghĩ (nhưng trồng ra đc nhớ là đừng có trồng nho mà lại kêu là tôi trồng dưa hấu nhé, có biến tấu hư cấu thì cũng nói là tôi trồng cam thôi, dĩ nhiên là có sự hợp lý 1 chút để còn đc coi là khoản hợp lý). Vì vậy, khoản tiền thưởng và tiền phụ cấp ăn ca tội gì ko tận dụng ( khoản tiền thưởng này ở 1 số DN có thể là khoản phát sinh thường xuyên). Mà nhớ là phải có cái quy chế hẳn hoi nhé, trích điểm 6 khoản 2.6 điều 6 văn bản hợp nhất 26/vbhn-btc năm 2015:
b) Các khoản tiền lương, tiền thưởng, chi mua bảo hiểm nhân thọ cho người lao động không được ghi cụ thể điều kiện được hưởng và mức được hưởng tại một trong các hồ sơ sau: Hợp đồng lao động; Thỏa ước lao động tập thể; Quy chế Tài chính của Công ty, Tổng công ty, Tập đoàn; Quy chế thưởng do Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc quy định theo quy chế tài chính của Công ty, Tổng công ty => bị loại.
- Cái trò tiền thưởng này mình thấy ở nhiều nơi làm khi mà bất thần đơn vị có doanh thu về 1 cái (lãi lỗ chưa biết ra sao) là thưởng nhiệt tình, thường là thưởng cho nhân viên vì lý do hoàn thành công việc, còn công việc có hoàn thành hay ko thì ai mà biết? Còn bình thường muốn thưởng thì DN phải làm ăn có lãi, kêt thúc năm tài chính xem lợi nhuận đc bao nhiêu mới thưởng, còn doanh nghiệp mà làm ăn thua lỗ triền miên mà cứ thưởng thì quá là vô lý (cũng ko loại trừ 1 số trường hợp có DN lỗ chổng vó lên vẫn chịu khó vay anh ngân hàng để thưởng tết cho nhân viên, gọi là có thưởng và có chứng từ vay mượn chứng minh là tôi có thưởng + phí trả lãi anh ngân hàng, cũng là kéo thêm tí chi phí hợp lý để sau này tiền về nộp thuế ít đi, có nhiều nơi còn thưởng = sản phẩm của công ty luôn).
Trên đây là 1 số nhìn nhận và quan điểm của mình, chắc chắn là ko thiếu khỏi sai sót nên sẽ có các tiền bối chỉ giáo thêm, em xin đa tạ trc' vậy. Còn 1 số vấn đề sâu hơn và mang tính "lách luật" hơn thì tùy mỗi ng có tầm hiểu biết để vận dụng
Mình bắt đầu đi vào phần thảo luận. Đầu tiên xin đc trích điều 6 quyết định số 959/QĐ-BHXH:
Điều 6. Tiền Iương tháng đóng BHXH bắt buộc
1. Tiền lương do Nhà nước quy định
1.1. Người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định thì tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc là tiền lương theo ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề (nếu có). Tiền lương này tính trên mức lương cơ sở.
Tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại Điểm này bao gồm cả hệ số chênh lệch bảo lưu theo quy định của pháp luật về tiền lương.
1.2. Người lao động quy định tại Điểm 1.6, Khoản 1 Điều 4 thì tiền lương tháng đóng BHXH là mức lương cơ sở.
2. Tiền lương do đơn vị quyết định
2.1. Người lao động thực hiện chế độ tiền lương do đơn vị quyết định thì tiền lương tháng đóng BHXH là tiền lương ghi trong HĐLĐ.
Từ 01/01/2016, tiền lương tháng đóng BHXH là mức lương và phụ cấp lương theo quy định của pháp luật lao động.
Từ ngày 01/01/2018 trở đi, tiền lương tháng đóng BHXH là mức lương,phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật lao động.
2.2. Mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại Khoản nàykhông thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng.
Người lao động đã qua học nghề (kể cả lao động do doanh nghiệp dạynghề) thì tiền lương đóng BHXH bắt buộc phải cao hơn ít nhất 7% so với mứclương tối thiểu vùng, nếu làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặcbiệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thì cộng thêm 5%.
3. Mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại Điều này màcao hơn 20 tháng lương cơ sở thì mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộcbằng 20 tháng lương cơ sở.
Mình chỉ dám bàn luận về năm 2016 đến hết năm 2017 thôi nhé, vì văn bản pháp luật thì ngày nào cũng có, chẳng biết chừng ngày mai lại có 1 cái quyết định thay cái quyết định này thì lại đau đầu. Vậy là từ 01/01/2016 tiền lg tháng đóng bảo hiểm là mức lương ghi trên HĐLĐ + phụ cấp lương theo quy định của pháp luật. Cái chú ý ở đây là:
+ Tiền lương trên HĐLĐ: Cái này thì do sếp quyết định và ký hợp đồng với NLĐ, được thể hiện trên hợp đồng LĐ. (Chi tiết xem Khoản 1 và Khoản 2 Điều 21 Nghị định số 05/2015/NĐ-CP, Điều 93 của Bộ luật Lao động và Điều 7, Khoản 2 Điều 10 Nghị định số 49/2013/NĐ-CP
+ Phụ cấp lương theo quy định: Trích thông tư số 23/2015/blđtbxh:
Phụ cấp lương là khoản tiền bù đắp các yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ trong mức lương theo công việc hoặc chức danh của thang lương, bảng lương, cụ thể:
- Bù đắp yếu tố điều kiện lao động, bao gồm công việc có yếu tố nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Bù đắp yếu tố tính chất phức tạp công việc, như công việc đòi hỏi thời gian đào tạo, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trách nhiệm cao, có ảnh hưởng đến các công việc khác, yêu cầu về thâm niên và kinh nghiệm, kỹ năng làm việc, giao tiếp, sự phối hợp trong quá trình làm việc của người lao động.
- Bù đắp các yếu tố điều kiện sinh hoạt, như công việc thực hiện ở vùng xa xôi, hẻo lánh, có nhiều khó khăn và khí hậu khắc nghiệt, vùng có giá cả sinh hoạt đắt đỏ, khó khăn về nhà ở, công việc người lao động phải thường xuyên thay đổi địa điểm làm việc, nơi ở và các yếu tố khác làm cho điều kiện sinh hoạt của người lao động không thuận lợi khi thực hiện công việc.
- Bù đắp các yếu tố để thu hút lao động, như khuyến khích người lao động đến làm việc ở vùng kinh tế mới, thị trường mới mở; nghề, công việc kém hấp dẫn, cung ứng của thị trường lao động còn hạn chế; khuyến khích người lao động làm việc có năng suất lao động, chất lượng công việc cao hơn hoặc đáp ứng tiến độ công việc được giao.
Bàn luận về phụ cấp theo lương 1 chút: Quan điểm riêng của mình, như các bạn đã xem các khoản trên đc coi là phụ cấp bị tính vào nộp BH năm 2016 + 2017. Dường như mình để ý đa phần các DN có các phụ cấp sau: Phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp thâm niên, phụ cấp chức vụ, phụ cấp ăn trưa, phụ cấp xăng xe, phụ cấp điện thoại...... Đó là các phụ cấp hay xuất hiện trên bảng lương, tất nhiên là các bạn còn phụ cấp gì nữa thì tùy. Và như vậy, Phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp thâm niên, phụ cấp chức vụ là các khoản phụ cấp bị tính vào nộp bảo hiểm, còn phụ cấp ăn trưa, phụ cấp xăng xe, phụ cấp điện thoại bị tính vào đâu? Xin trả lời là ngoài phụ cấp ăn trưa thì 2 phụ cấp kia được coi là khoản bổ sung khác. Mà các khoản bổ sung khác thì đến năm 2018 mới bị tính vào phải nộp bảo hiểm, các khoản phụ cấp này cũng nên đc thể hiện trên HĐLĐ ko thì trên quyết định, thỏa ước LĐ, quy chế .... Trích điểm c khoản 1 điều 3 thông tư 23/2015/tt-btc:
c) Các khoản bổ sung khác là khoản tiền ngoài mức lương, phụ cấp lương và có liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong hợp đồng lao động. Các khoản bổ sung khác không bao gồm: Tiền thưởng theo quy định tại Điều 103 của Bộ luật Lao động; tiền ăn giữa ca; các khoản hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, người lao động có người thân kết hôn, sinh nhật của người lao động, trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác không liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong hợp đồng lao động.
Trích điều 103 bộ luật lao động 2012:
1. Tiền thưởng là khoản tiền mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm và mức độ hoàn thành công việc của người lao động.
2. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở
- Có 1 điểm cần chú ý là các khoản bổ sung khác ko bao gồm kia là hầu hết các khoản phát sinh ko thường xuyên tính cho 1 NLĐ (trừ mấy khoản hỗ trợ, trợ cấp khác, nhưng mấy khoản này là gì thì dường như ng viết văn bản cũng chỉ thêm mấy chữ này vào để có thêm chứ cũng chưa chắc khoản khác là khoản gì
). Nhưng đc cái là khoản ko bao gồm này ko bị tính vào nộp bảo hiểm nên các bạn ko nên bỏ lỡ mà vẽ nó ra nhé, vừa thêm đc chi phí vừa giúp ng lao động phần nào hoặc cũng có thể là thêm đc chi phí mà chẳng giúp đc ng lao động thêm gì.- Quy chế thưởng và tiền thưởng: Cái này thì các doanh nghiệp tận dụng đc nè, vì cái quy chế kia là của nhà trồng ra đc nên ko cần phải nghĩ (nhưng trồng ra đc nhớ là đừng có trồng nho mà lại kêu là tôi trồng dưa hấu nhé, có biến tấu hư cấu thì cũng nói là tôi trồng cam thôi, dĩ nhiên là có sự hợp lý 1 chút để còn đc coi là khoản hợp lý). Vì vậy, khoản tiền thưởng và tiền phụ cấp ăn ca tội gì ko tận dụng ( khoản tiền thưởng này ở 1 số DN có thể là khoản phát sinh thường xuyên). Mà nhớ là phải có cái quy chế hẳn hoi nhé, trích điểm 6 khoản 2.6 điều 6 văn bản hợp nhất 26/vbhn-btc năm 2015:
b) Các khoản tiền lương, tiền thưởng, chi mua bảo hiểm nhân thọ cho người lao động không được ghi cụ thể điều kiện được hưởng và mức được hưởng tại một trong các hồ sơ sau: Hợp đồng lao động; Thỏa ước lao động tập thể; Quy chế Tài chính của Công ty, Tổng công ty, Tập đoàn; Quy chế thưởng do Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc quy định theo quy chế tài chính của Công ty, Tổng công ty => bị loại.
- Cái trò tiền thưởng này mình thấy ở nhiều nơi làm khi mà bất thần đơn vị có doanh thu về 1 cái (lãi lỗ chưa biết ra sao) là thưởng nhiệt tình, thường là thưởng cho nhân viên vì lý do hoàn thành công việc, còn công việc có hoàn thành hay ko thì ai mà biết? Còn bình thường muốn thưởng thì DN phải làm ăn có lãi, kêt thúc năm tài chính xem lợi nhuận đc bao nhiêu mới thưởng, còn doanh nghiệp mà làm ăn thua lỗ triền miên mà cứ thưởng thì quá là vô lý (cũng ko loại trừ 1 số trường hợp có DN lỗ chổng vó lên vẫn chịu khó vay anh ngân hàng để thưởng tết cho nhân viên, gọi là có thưởng và có chứng từ vay mượn chứng minh là tôi có thưởng + phí trả lãi anh ngân hàng, cũng là kéo thêm tí chi phí hợp lý để sau này tiền về nộp thuế ít đi
, có nhiều nơi còn thưởng = sản phẩm của công ty luôn).Trên đây là 1 số nhìn nhận và quan điểm của mình, chắc chắn là ko thiếu khỏi sai sót nên sẽ có các tiền bối chỉ giáo thêm, em xin đa tạ trc' vậy. Còn 1 số vấn đề sâu hơn và mang tính "lách luật" hơn thì tùy mỗi ng có tầm hiểu biết để vận dụng
Sửa lần cuối:
