Có nên rà soát sổ sách kế toán định kỳ hay chỉ khi cơ quan thuế kiểm tra?

[Linh Thi Nguyen]

Mình muốn chia sẻ một chủ đề mà theo mình khá nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, thường bỏ qua, đó là rà soát sổ sách kế toán định kỳ. Nhiều doanh nghiệp chỉ bắt đầu kiểm tra lại sổ sách khi chuẩn bị quyết toán thuế hoặc nhận thông báo thanh tra từ cơ quan thuế. Tuy nhiên, đến thời điểm đó thì việc xử lý sai sót thường mất rất nhiều thời gian, thậm chí có những lỗi không thể điều chỉnh triệt để.

Những sai sót thường gặp khi rà soát sổ sách​

Qua quá trình làm việc, mình thấy doanh nghiệp thường gặp một số vấn đề như:

• Hạch toán chưa đúng tài khoản kế toán.
• Chênh lệch giữa sổ kế toán và báo cáo tài chính.
• Hóa đơn đầu vào, đầu ra chưa được đối chiếu đầy đủ.
• Công nợ khách hàng và nhà cung cấp chưa khớp.
• Chưa trích lập hoặc phân bổ chi phí đúng quy định.
• Hồ sơ chứng từ chưa đầy đủ để giải trình với cơ quan thuế.
• Sai lệch giữa tờ khai thuế GTGT, TNDN và số liệu trên sổ sách.

Nếu các sai sót này được phát hiện sớm thì việc điều chỉnh sẽ đơn giản hơn rất nhiều.

Vì sao nên rà soát sổ sách định kỳ?​

Theo mình, việc rà soát sổ sách không chỉ phục vụ cho mục đích quyết toán thuế mà còn giúp doanh nghiệp:

• Phát hiện và khắc phục sai sót kịp thời.
• Giảm rủi ro khi thanh tra, kiểm tra thuế.
• Đảm bảo số liệu trên báo cáo tài chính chính xác.
• Hỗ trợ ban lãnh đạo đánh giá đúng tình hình tài chính.
• Tăng tính minh bạch trong công tác kế toán.

Đặc biệt với các doanh nghiệp có nhiều giao dịch hoặc thay đổi nhân sự kế toán, việc rà soát định kỳ càng cần thiết.

Khi nào nên thực hiện rà soát?​

Theo kinh nghiệm của mình, doanh nghiệp nên thực hiện trong các trường hợp như:

• Trước khi lập báo cáo tài chính năm.
• Trước kỳ quyết toán thuế.
• Sau khi thay đổi kế toán hoặc đơn vị dịch vụ kế toán.
• Trước khi vay vốn hoặc kiểm toán.
• Khi doanh nghiệp có dấu hiệu số liệu không khớp giữa các báo cáo.

Nếu doanh nghiệp không có nhân sự chuyên sâu thì sao?​

Không phải doanh nghiệp nào cũng có đội ngũ kế toán đủ thời gian hoặc kinh nghiệm để kiểm tra toàn bộ hệ thống sổ sách. Vì vậy, hiện nay nhiều doanh nghiệp lựa chọn đơn vị chuyên môn hỗ trợ rà soát độc lập nhằm phát hiện sai sót và đưa ra phương án xử lý trước khi phát sinh rủi ro.

Mình có tham khảo bài viết khá chi tiết về dịch vụ rà soát sổ sách kế toán của AZTAX, trong đó trình bày rõ quy trình thực hiện, các hạng mục cần kiểm tra và những lợi ích doanh nghiệp có thể nhận được nhé!

Hy vọng những chia sẻ trên sẽ hữu ích với anh/chị đang quản lý doanh nghiệp hoặc làm công tác kế toán. Nếu mọi người có kinh nghiệm về việc rà soát sổ sách trước quyết toán thuế hoặc từng xử lý các sai sót kế toán, rất mong được cùng trao đổi để mọi người có thêm góc nhìn thực tế.