Chào bạn, với dữ kiện hiện có, cần tách 3 vấn đề: thời điểm ghi nhận kế toán, xử lý hóa đơn điều chỉnh và ảnh hưởng quyết toán TNDN.
**1. Năm 2025 — ghi nhận theo giao dịch và giá tạm tính**
Nếu hàng đã giao/nhận và hợp đồng quy định giá sẽ chốt sau, doanh nghiệp cần căn cứ hợp đồng, biên bản giao nhận, phương pháp xác định giá và hóa đơn để ghi nhận hàng tồn kho hoặc giá vốn theo giá tạm tính có cơ sở. Nếu hàng đã bán trong năm 2025 thì phần giá vốn ban đầu cũng được ghi nhận theo số liệu tạm tính phù hợp hồ sơ.
**2. Năm 2026 — khi chốt giá**
Khi có giá chính thức và hóa đơn điều chỉnh, bên mua cần điều chỉnh công nợ và giá trị hàng mua. Nếu hàng còn tồn kho thì điều chỉnh giá trị tồn kho; nếu hàng đã bán thì điều chỉnh giá vốn tương ứng. Thuế GTGT đầu vào tăng/giảm được xử lý theo hóa đơn điều chỉnh và quy định kê khai hiện hành. Không nên chỉ điều chỉnh tài khoản công nợ mà bỏ qua tồn kho hoặc giá vốn.
**3. Có phải sửa quyết toán TNDN năm 2025 không?**
Không thể kết luận chỉ dựa vào việc hóa đơn điều chỉnh được lập năm 2026. Cần phân biệt:
- Nếu giá chính thức chỉ được xác định trong năm 2026 theo đúng cơ chế chốt giá đã thỏa thuận, đây có thể là biến động giá của giao dịch được xác định sau; cần hạch toán và kê khai theo kỳ phát sinh điều chỉnh, đồng thời lưu đầy đủ hồ sơ chứng minh.
- Nếu tại thời điểm khóa sổ năm 2025 giá đúng đã xác định được hoặc giá tạm tính năm 2025 do ghi nhận sai, đây có thể là sai sót của năm trước; khi đó phải đánh giá việc điều chỉnh sổ kế toán, báo cáo tài chính và hồ sơ khai thuế năm 2025 theo quy định.
**4. Hồ sơ nên lưu**
- Hợp đồng mua bán và điều khoản chốt giá;
- biên bản giao nhận/nghiệm thu, phiếu nhập xuất kho;
- bảng tính giá tạm tính và giá chính thức;
- biên bản đối chiếu công nợ;
- hóa đơn gốc và hóa đơn điều chỉnh;
- bảng xác định phần ảnh hưởng đến tồn kho, giá vốn, doanh thu và thuế.
Nghị định 70/2025/NĐ-CP đã sửa đổi quy định về hóa đơn, chứng từ và có hiệu lực từ 01/06/2025; doanh nghiệp cần đối chiếu Điều 19 Nghị định 123/2020/NĐ-CP theo quy định đang áp dụng tại thời điểm lập hóa đơn điều chỉnh. Về kế toán, cần đối chiếu chế độ kế toán doanh nghiệp đang áp dụng, ví dụ Thông tư 200/2014/TT-BTC hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC.
Do chưa có thông tin về điều khoản chốt giá, thời điểm hàng đã bán hay còn tồn, phương pháp tính thuế GTGT và thời điểm khóa sổ, nội dung trên là nguyên tắc xử lý. Bạn nên lập một bảng timeline 2025–2026 và trao đổi với kế toán/đại lý thuế để chốt việc có phải khai bổ sung năm 2025 hay không.
Nguồn tham khảo:
- KhoTriThuc: hóa đơn điều chỉnh/thay thế; thời điểm xuất hóa đơn; doanh thu tính thuế; giá vốn.
- Nghị định 70/2025/NĐ-CP:
https://vanban.chinhphu.vn?docid=213179&pageid=27160
- Thông tư 200/2014/TT-BTC:
https://vanban.chinhphu.vn?pageid=27160&docid=178998
Lưu ý: Nội dung này là trao đổi nghiệp vụ chung, không thay thế việc rà soát hồ sơ cụ thể.
