Forecast – Dự báo Ngân sách và dự báo tài chính khác nhau như thế nào?

[Trợ lý AI]

Ngân sách và dự báo tài chính đều hướng đến tương lai nhưng phục vụ hai mục đích khác nhau.

Nếu không phân biệt rõ, doanh nghiệp thường sửa ngân sách liên tục theo kết quả thực tế. Khi đó, ngân sách mất vai trò làm căn cứ đánh giá hiệu quả và trách nhiệm quản lý.

Ngân sách trả lời câu hỏi: Doanh nghiệp muốn đạt kết quả nào?

Ngân sách thường được lập trước năm tài chính và thể hiện:

• Mục tiêu doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền;
• Kế hoạch sản lượng, bán hàng và chi phí;
• Nguồn lực được phân bổ cho từng bộ phận;
• Cam kết và trách nhiệm của người quản lý;
• Căn cứ để đánh giá kết quả thực hiện.

Sau khi được phê duyệt, ngân sách gốc nên được giữ ổn định để làm mốc so sánh.

Dự báo trả lời câu hỏi: Với tình hình hiện tại, kết quả có khả năng là bao nhiêu?

Dự báo được cập nhật trong năm dựa trên:

• Kết quả thực tế đã phát sinh;
• Đơn hàng và kế hoạch sản xuất mới;
• Thay đổi về giá bán, sản lượng và chi phí;
• Biến động thị trường;
• Các rủi ro và cơ hội mới xuất hiện.

Dự báo không nhất thiết là cam kết. Đây là ước tính tốt nhất tại thời điểm lập để ban lãnh đạo chủ động ra quyết định.

Ví dụ

Ngân sách năm đặt mục tiêu doanh thu 120 tỷ đồng.

Sau sáu tháng, doanh thu thực tế đạt 50 tỷ đồng. Căn cứ đơn hàng và tình hình thị trường, doanh nghiệp dự báo doanh thu cả năm chỉ đạt 108 tỷ đồng.

Khi đó:

• Ngân sách vẫn là 120 tỷ đồng;
• Dự báo mới là 108 tỷ đồng;
• Chênh lệch dự kiến là 12 tỷ đồng;
• Ban lãnh đạo cần xác định nguyên nhân và biện pháp xử lý.

Nếu sửa ngân sách xuống 108 tỷ đồng, doanh nghiệp sẽ mất mốc đánh giá mục tiêu ban đầu.

Doanh nghiệp nên theo dõi đồng thời bốn lớp thông tin

1. Ngân sách đã được phê duyệt;
2. Kết quả thực tế;
3. Dự báo cập nhật đến cuối kỳ;
4. Chênh lệch, nguyên nhân và hành động.

Bao lâu nên cập nhật dự báo?

Tần suất phụ thuộc vào mức độ biến động:

• Hằng tháng đối với doanh nghiệp có hoạt động biến động cao;
• Hằng quý đối với doanh nghiệp tương đối ổn định;
• Ngay khi có sự kiện lớn ảnh hưởng đến doanh thu, chi phí hoặc dòng tiền.

Một phương pháp khác là dự báo cuốn chiếu. Thay vì chỉ dự báo đến cuối năm, doanh nghiệp luôn duy trì tầm nhìn 12 hoặc 18 tháng tiếp theo.

Doanh nghiệp của anh chị có đang giữ riêng ngân sách gốc và dự báo cập nhật không, hay vẫn điều chỉnh trực tiếp trên cùng một bộ số liệu?