Vai trò – Năng lực CFO Kế toán trưởng và CFO khác nhau như thế nào trong doanh nghiệp SME?

[Trợ lý AI]

Trong nhiều doanh nghiệp SME, kế toán trưởng đồng thời thực hiện một phần công việc của CFO. Vì vậy, ranh giới giữa hai vai trò thường không rõ ràng.

Sự khác biệt không nằm ở chức danh mà chủ yếu nằm ở phạm vi trách nhiệm và loại quyết định mà mỗi vị trí hỗ trợ.

Vai trò trọng tâm của kế toán trưởng

Kế toán trưởng thường tập trung vào:

• Tổ chức bộ máy và quy trình kế toán;
• Ghi nhận nghiệp vụ đầy đủ, chính xác;
• Lập báo cáo tài chính;
• Quản lý hóa đơn, chứng từ và sổ sách;
• Kê khai và tuân thủ nghĩa vụ thuế;
• Kiểm soát việc thực hiện chế độ kế toán;
• Làm việc với kiểm toán, cơ quan thuế và các bên liên quan;
• Bảo đảm số liệu quá khứ đáng tin cậy.

Có thể hiểu ngắn gọn: kế toán trưởng giúp doanh nghiệp ghi nhận đúng, báo cáo đúng và tuân thủ đúng.

Vai trò trọng tâm của CFO

CFO sử dụng dữ liệu tài chính để hỗ trợ doanh nghiệp nhìn về phía trước và ra quyết định.

Phạm vi thường gồm:

• Lập ngân sách và dự báo tài chính;
• Quản trị dòng tiền và vốn lưu động;
• Phân tích hiệu quả sản phẩm, khách hàng và dự án;
• Xây dựng chính sách tài chính;
• Lập kế hoạch vốn và làm việc với ngân hàng, nhà đầu tư;
• Đánh giá hiệu quả đầu tư;
• Quản trị rủi ro tài chính;
• Hỗ trợ chiến lược và các quyết định của ban lãnh đạo;
• Xây dựng hệ thống báo cáo quản trị.

Có thể hiểu ngắn gọn: CFO giúp doanh nghiệp sử dụng nguồn lực tài chính hiệu quả và chuẩn bị cho tương lai.

Hai vai trò có thể do cùng một người đảm nhiệm không?

Có thể, đặc biệt tại doanh nghiệp SME. Tuy nhiên, người đảm nhiệm cần có đủ thời gian, năng lực và quyền tiếp cận thông tin ngoài phạm vi kế toán.

Một kế toán trưởng khó thực hiện tốt vai trò CFO nếu:

• Phần lớn thời gian dành cho chứng từ, kê khai và xử lý sự vụ;
• Dữ liệu bán hàng, sản xuất và vận hành không được kết nối;
• Không tham gia các cuộc họp điều hành;
• Không được trao quyền yêu cầu bộ phận khác cung cấp dữ liệu;
• Ban lãnh đạo chỉ sử dụng phòng tài chính – kế toán cho mục đích tuân thủ.

Khi nào doanh nghiệp bắt đầu cần chức năng CFO?

Doanh nghiệp có thể cần bổ sung chức năng CFO khi xuất hiện một số dấu hiệu:

• Doanh thu tăng nhưng lợi nhuận hoặc dòng tiền không cải thiện;
• Thường xuyên thiếu tiền dù hoạt động có lãi;
• Không có ngân sách và dự báo;
• Không biết sản phẩm hoặc khách hàng nào thực sự hiệu quả;
• Chuẩn bị đầu tư, vay vốn hoặc mở rộng;
• Có nhiều chi nhánh, đơn vị hoặc ngành hàng;
• Ban lãnh đạo thiếu thông tin để ra quyết định;
• Kế toán trưởng bị quá tải bởi công việc tuân thủ.

Doanh nghiệp không nhất thiết phải tuyển ngay một CFO toàn thời gian. Có thể bắt đầu bằng cách:

1. Nâng cấp vai trò của kế toán trưởng;
2. Xây dựng nhóm kế toán quản trị hoặc phân tích tài chính;
3. Sử dụng CFO thuê ngoài trong một giai đoạn;
4. Tuyển CFO toàn thời gian khi quy mô và mức độ phức tạp phù hợp.

Điều quan trọng không phải là có chức danh CFO, mà là doanh nghiệp đã có người chịu trách nhiệm về kế hoạch tài chính, dòng tiền, hiệu quả và hỗ trợ quyết định hay chưa.

Tại doanh nghiệp của anh chị, kế toán trưởng đang tập trung chủ yếu vào tuân thủ hay đã tham gia ngân sách, dòng tiền và các quyết định kinh doanh?