Làm gì với khoản tiết kiệm trong sản xuất
1. Cách làm của doanh nghiệp có vẻ không thống nhất:
- Nếu là kiểm kê thường xuyên thì thực tế xuất bao nhiêu nguyên vật liệu vào sản xuất, 20kg chẳng hạn, phiếu xuất sẽ ghi xuất 20kg. Trường hợp NVL dùng kỳ này còn thừa thì hoàn nhập vào kho hoặc kỳ sau xuất ra ít hơn. Kiểm kê cuối năm sẽ đúng số không kể những nguyên nhân ngoại lai khác. Nếu phiếu cân NVL là 20kg mà lại hạch toán số lượng xuất theo định mức 22kg là vô lý, bắt buộc phải điều chỉnh.
- Nếu là kiểm kê định kỳ, bạn xuất kho theo định mức 22kg. Tuy nhiên, bạn phải thực hiện việc kiểm kê mỗi cuối kỳ và điều chỉnh số thừa thiếu vào giá vốn hàng bán và thường là không phải để đến cuối năm mới kiểm kê, trừ phi bạn muốn tính giá thành mỗi năm một lần!
2. Việc xuất kho theo định mức đúng là sẽ phải có thừa thiếu so với thực tế. Trường hợp bạn xác định định mức cao hoặc sử dụng tiết kiệm thì kiểm kê sẽ phát hiện thừa so với sổ sách thật.
- Nếu là kiểm kê thường xuyên, NVL thừa khi kiểm kê sẽ được ghi có TK642 (đi vòng qua TK338 nếu chờ biên bản xử lý).
- Nếu là kiểm kê định kỳ, NVL thừa so với định mức sẽ ghi có TK632 như đã nói trên.
3. Phần thưởng của chủ doanh nghiệp trong việc phát huy sáng kiến tiết kiệm trong sản xuất sẽ được thể hiện ở chỗ lợi tức gộp (gross margin) tăng lên khi gía vốn giảm đi. Dĩ nhiên, phần thưởng này sẽ phải thực hiện các nghĩa vụ thuế cần thiết theo quy định hiện hành chứ không phải doanh nghiệp hưởng hết. Hai trong những nguyên nhân liệt kê dưới đây khiến cho doanh nghiệp thấy hợp lý khi làm nghĩa vụ thuế:
3.1 Doanh nghiệp tổ chức việc sản xuất kinh doanh trên một địa phương (quốc gia) được hưởng các nguồn lực địa phương (quốc gia) sẵn có hoặc xây dựng sẵn. Hệ thống luật pháp là một ví dụ. Doanh ghiệp chẳng thể hoạt động trong một môi trường phi pháp luật, vô kỷ vô cuơng.
3.2 Bản chất vấn đề khi doanh nghiệp xuất kho theo định mức chỉ là tạm xuất kho. Nếu doanh nghiệp thực dùng nhiều hơn định mức, trong khoảng hợp lý so với cùng ngành, thì được ghi tăng giá vốn. Trường hợp thực dùng thấp hơn định mức thì phải ghi giảm giá vốn cho đúng với thực dùng, há chẳng phải là công bằng? Doanh nghiệp tiết kiệm được so với đơn vị cùng ngành thì sức cạnh tranh của doanh nghiệp tăng cao. Việc điều chỉnh thực chất là đưa số liệu về đúng thực tế do lập định mức cao, không nên có tư tưởng "hưởng trọn phần tiết kiệm".
4. Nếu thấy mình đã xây dựng định mức quá tốt rồi (thấp hơn so với cùng ngành) mà vẫn còn tiết kiệm được nữa và buồn vì phải chia phần cho ngân sách nhiều quá thì cũng còn ối cách. Tuy nhiên, thật là không phải (không được phép) và không yêu nước nếu nói toạc móng heo ra đây. Hơn nữa, về mặt cá nhân, nếu lương tâm mất răng, thì việc này cũng kiếm được ối tiền chứ dễ đổi không sao? Thông cảm nha!
