Kính gửi Anh HIÊN,
Phúc đáp những trao đổi của Anh gửi cho tôi, xin trân trọng hồi âm : Theo Định nghĩa VAS 02 mà Anh trích dẫn có ghi trong sách 26 Chuẩn mực kế toán do BTC ấn hành, theo đó có ghi chi phí chế biến và các chi phí liên quan trực tiếp phát sinh khác được áp dụng cho hàng hóa/sản phẩm gia công chế biến chớ không thể áp dụng cho hàng hóa mua ngoài.
Lô hàng do tôi đề cập là hàng mua ngoài, đã thanh toán tiền mua (đã ghi vào TK Mua Hàng Hóa), đang đi trên đường, doanh nghiệp được quyền nhân danh quyền sở hữu để ghi vào hàng tồn kho cuối kỳ (bút tích : Nợ TK 156 Hàng Hóa / Có TK 611 Mua Hàng Hóa) với trị giá là $200 (giá ghi trên hóa đơn). Trị giá $200 nầy được ghi vào công thức (TK1 + Mua - TK2) để tính trị giá hàng xuất kho trong kỳ. (Xin tham khảo TK 151 Hàng Mua Đang Đi Dường và TK 156 Hàng Hóa trong sách Chế độ KT Doanh nghiệp).
Sau nầy, khoảng thượng tuần tháng Một năm sau, hàng về đến cảng, doanh nghiệp thanh toán $300 cho mọi chi phí khác liên quan trực tiếp đến lô hàng (như thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có), thuế GTGT hàng nhập khẩu (nếu không được khấu trừ.v.v...). Trị giá $200 + Trị giá $300 = $500, chính là Giá Gốc của lô hàng mua ngoài liên hệ.
Đến đây, doanh nghiệp thi hành đúng như lời chỉ dẫn của Sách Chế độ kế toán doanh nghiệp lại bị buộc tội vi phạm Chuẩn Mực Kế Toán số 02 "Hàng tồn kho". Nguyên nhân chính là lỗi của các vị ở Bộ Tài Chính đã soạn thảo Sách Kế Toán.
HẬU QUẢ TRẦM TRỌNG SAU KHI VI PHẠM CHUẨN MỰC SỐ 02 HÀNG TỒN KHO :
1.- Thất thu tiền lãi trong 2 năm liên tiếp :
(TK1 + Mua - TK2) công thức nầy chỉ cách tìm trị giá vốn hàng tồn kho xuất bán trong kỳ. Gọi Doanh thu là số bán trong kỳ. Ta có :
Lãi gộp = Doanh thu - (TK1 + Mua - TK2)
= Doanh thu - TK1 - Mua + TK2 (bỏ vòng ngoặc và đổi dấu, nếu cần)
= Doanh thu + TK2 - Mua - TK1
Lãi gộp = (Doanh thu + TK2) -- (Mua + TK1) (thêm vòng ngoặc, sắp xếp lại theo dạng 1 bài toán trừ)
^ Thông thường trị số TK2 là $500, ờ đây chỉ có $200, thiếu mất $300.
^ Số bị trừ bị giảm $300, dẫn đến lãi gộp (hiệu số) bị mất lãi là $300.
Khi hàng về trong thượng tuần tháng Một, doanh nghiệp thanh toán $300 cho tất cả chi phí liên hệ trực tiếp, và ghi bút tích vào TK Mua. Vì TK Mua được tăng lên $300 (số trừ được tăng $300), Lãi gộp sẽ bị giảm $300. Cả 2 năm Lỗ là $600-
2.- Thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp : thuế xuất TTNDN x $600. Nếu không là $600 mà là 600 triệu thì sao ?
3.- Không đổi tên Hàng mua đang đi đường sang Hàng hóa : mang tên củ nguyên năm cho đến khi bị hũy bỏ mà không bao
giờ được đổi tên từ Tài khoản Hàng Mua đang đi đường sang tên Tài khoản Hàng Hóa.
4.- Chia cắt niên độ : năm trước $200, năm sau $300, cho trị giá của cùng một tài sản.
KẾT LUẬN :
Đáng lý, sau bài của tôi góp ý kiến gửi đến Anh HO HUE ANH về việc Hàng Mua Đang Đi Dường, Anh phải khen tôi một tiếng, bằng cách cho tôi một "big hug" , hay một lời khen, hay cùng lắm là một câu như "Tôi thích bài nầy", nhưng Anh lại có vài "điều trao đổi với Bác", một hình thức ngán chân tôi, vì tôi đã phê bình sự sai sót của Bộ Tài Chính trong việc soạn thảo Chế độ Kế toán Doanh nghiệp.
Kỳ tới, tôi sẽ đưa ra một sai sót khác của Bộ Tài Chính. Xin Anh và các bạn nhiệt tình theo dõi và đón nhận.
Trân trọng. DƯƠNG XÀ PHÒNG 21-5-2016.